Socrates Programı

SOCRATES Avrupa Birliği'nin genel eğitim alanındaki eylem programıdır. Program aşamalar halinde planlanıp uygulamaya konmaktadır. Programın ikinci safhası 1 Ocak 2000 - 31 Aralık 2006 dönemini kapsamakta ve 1995-1999 döneminde elde edilen tecrübeler ve başarılar üzerine bina edilmiş bulunmaktadır.

SOCRATES Avrupa Birliği Antlaşmasının 149 ve 150. maddelerine dayanılarak hayata geçirilmiştir. Söz konusu maddelere göre, Birlik üye devletlerle yakın işbirliği içinde, bir dizi eylemi uygulamaya koyarak eğitimde kalitenin geliştirilmesine katkıda bulunacaktır. Antlaşma, aynı zamanda, Birliğin bütün vatandaşlarının hayat boyu öğrenme imkanlarını geliştirme taahhüdünü de içermektedir.

Socrates, Avrupa Birliği' nin son olarak Kıbrıs, Malta ve Türkiye'nin de katılımıyla toplam 31 ülkeyi içeren en geniş kapsamlı eğitimi programıdır. Programın temel amacı Avrupa halklarının bilgi ve eğitim düzeylerini artırarak hızla değişen yaşam koşullarına daha rahat uyum sağlamalarına katkıda bulunmaktır. Dolayısıyla, Socrates herkes için ömür boyu eğitim ve öğrenimi teşvik ederek dil öğrenimini, kişilerin Avrupa içindeki hareketliliğini, ülkeler arasındaki kültür alış verişini artırmayı amaçlar.

Bu amaçlara ülkeler arasında eğitimin her alanında işbirliği yapılarak hizmet edilmektedir. Avrupa ülkeleri arasında eğitim alanında yapılan işbirliği, Avrupa çapında hareketliliğin sağlanmasını, fikirlerin ve yapıcı eylemlerin yayılmasını amaçlayan şebeke çalışmalarını ve yükseköğrenim düzeyinde yapılan akademik ortaklık projelerini kapsar.

Bu çabaların pratik sonuçları da insanları bir başka ülkede okumaya, orada ders vermeye ve özel eğitim programlarını takip etmeye teşvik edici finansal kaynaklar olarak ortaya çıkmaktadır.

SOCRATES programı aşağıdaki türden faaliyetleri desteklemekte ve programın değişik eylem alanlarında (alt program) çeşitli şekillerde hayata geçirilmektedir:

·         Avrupa'da, eğitim alanında insanların ülkeler üstü (ülkeler arası) hareketliliği,

• Eğitim alanında yeniliği ve kaliteyi artırmayı hedefleyen, ülkeler üstü işbirliği ve ortaklıklara dayanan projelerin geliştirilmesi,

• Yabancı dil yeteneklerinin geliştirilmesi ve farklı kültürlerin anlaşılması,

• Eğitimde bilgi ve iletişim teknolojilerinin kullanımı,

• Karşılıklı bilgi, tecrübe ve iyi uygulama örneklerinin aktarımını kolaylaştıran ülkeler üstü işbirliği ve iletişim ağları,

• Eğitim sistemleri ve politikalarının karşılaştırmalı olarak incelenmesi ve gözlenmesi,

• Karşılıklı bilgi değişimi ile yeniliklerin ve iyi uygulama örneklerinin yayımına yönelik faaliyetler,

Socrates Programı sekiz eylem alanından (alt program) oluşmaktadır ve özet olarak aşağıdaki türde faaliyet/projelerle uygulamaya geçirilmektedir.

1. Erasmus: Yüksek Öğretim
Üniversite lisans ve lisans üstü (doktora dahil) eğitimi, bu alanda işbirliğini ve karşılıklı öğrenci değişimini konu alan alt program

·         Yükseköğretim kurumları arasında Avrupa boyutunun teşviki amaçlı ortak
  projeler ve programlar,

·         Üniversite öğrencileri ve öğretim elemanları için mübadele bursları ,

·         Akademik Uzmanlık Ağları (Thematic Networks) ,

2. Comenius: Örgün Eğitim - Üniversite Öncesi Okul Eğitimi

·         Avrupa eğitim projelerinin geliştirilmesine yönelik okullar arası işbirliğinin ve
ortaklığın geliştirilmesi,

·         Okullar arası iletişim ve işbirliği ağlarının oluşturulması ,

·         Öğretmenler için meslek içi ve öncesi kısa süreli eğitim imkanları,

·         Örgün eğitim personelinin eğitimi için imkanlar,

3. Grundtvig: Yaygın Eğitim - Yetişkin Eğitimi ve Hayat Boyu Eğitim

·         Ülkeler üstü işbirliği projeleri,

• Öğrenme amaçlı işbirliği ve ortaklıklar

• Yaygın eğitim personelinin kısa süreli eğitim amaçlı olarak ülke dışına
   hareketliliği,

• Uzmanlık alanı (thematic) ve proje amaçlı ağların kurulması

4. Minerva: Açık - Uzaktan Eğitim ve Eğitimde Bilgi ve İletişim Teknolojileri-ICT)

·         Eğitim alanında veya eğitim üzerinde etkisi olan diğer alanlarda
yeniliklerin anlaşılması amaçlı projeler,

• Eğitim alanında, özellikle yenilik getiren, özgün ve yeni yöntemlerin ve
  kaynakların tasarlanması, geliştirilmesi ve test edilmesi amaçlı projeler

• Eğitime erişim ve bilginin yayımı imkanlarının geliştirilmesi,
  yaygınlaştırılması amaçlı projeler,

• Açık-Uzaktan eğitim ve eğitimde bilgi teknolojilerinin kullanımı alanlarında
  karşılıklı bilgi ve tecrübe değişimine yönelik çalışmalar,

5. Lingua: Avrupa Dilleri Eğitimi

• Dil öğreniminin öneminin kavranmasına ve desteklenmesine yönelik faaliyetler (bilgilendirme kampanyaları, yarışmalar, ödüller, özel çalışma ve incelemeler, dil becerilerinin tanınmasına yönelik programlar, dil eğitim kurumları arasında iletişim ve işbirliği ile bilgi alışverişini artırma amaçlı çalışmalar ve projeler, bu alanda düzenlenen toplantı, seminer, konferans vs. ile uzmanlık yayınlarının desteklenmesi, akademik uzmanlık ağlarının oluşturulması), 

• Dil öğretimi ve yabancı dil becerilerinin değerlendirilmesi araçlarının geliştirilmesi (dil eğitim müfredatında yenilikler getiren, bu alanda yeni eğitim materyalleri geliştiren, dil becerilerini ölçme amaçlı yeni yöntemler ortaya çıkaran, dil eğitimi için yeni görsel ve işitsel malzemeler geliştiren ve özellikle kendi kendine dil öğrenme amaçlı yeni yöntemler ve sistemler sunan projelerin desteklenmesi),

6.Observation and Innovation- Eğitim Sistemleri / Politikalarının İzlenmesi ve bu alanlarda Yenilik

·         Diplomaların, mesleki niteliklerin ve eğitimde geçirilen sürelerin karşılıklı tanınmasına yönelik faaliyetlerin, çalışmaların, incelemelerin, pilot projelerin ve bilgi alışverişinin desteklenmesi, Ulusal Akademik Tanıma ve Bilgi Merkezleri (NARIC) Ağı faaliyetleri,

·         ARION: Eğitim alanında karar alıcılar, yöneticiler ve uzmanlar için karşılıklı araştırma ziyaretleri programı ,

·         Eurydice: Avrupa Eğitim Sistemleri ve Politikaları Bilgi Ağının bütün faaliyetleri,

·         Eğitim sistemlerinin ve politikalarının analizi ile eğitimde kalitenin değerlendirilmesi konularında çalışan kurum ve kuruluşlar arasında ilişkilerin artırılması ve ağlar oluşturulması,

·         Ortak eğitim politikası amaçlı her türlü çalışma, inceleme, pilot proje, seminer, uzman değişimi gibi faaliyetlerin desteklenmesi,

7. Joint Actions: Diğer Avrupa Programları ile ortak eylemler

·         Mesleki eğitim ve gençlik programları ile işbirliği ve ortak proje imkanlarının geliştirilmesi,

8. Accompanying Measures: Diğer Eylem Alanlarında Yer Almayan Destek Tedbirleri

·         SOCRATES hakkında genel bilgilendirme ile bilinç oluşturma ve artırma amaçlı faaliyetler,

·         SOCRATES programının uygulanmasında etkinliği artırmaya ve engelleri kaldırmaya yönelik faaliyetler (örneğin proje yönetimi konusunda eğitim faaliyetleri) ,

·         Eğitim alanında işbirliğinin etkisinin maksimize edilmesi ve olumlu sonuçlarının yayımlanmasına yönelik çalışmalar,

·         SOCRATES eylem alanları arasında sektörler üstü sinerjinin geliştirilmesi,

·         SOCRATES'in fırsat eşitliği, engellilerin haklarının korunması, kültürler arası eğitim ve ırkçılık, yabancı düşmanlığı ile mücadele gibi yatay önceliklerinin desteklenmesi .