DERS İÇERİKLERİ

Başlangıç Hükümleri adını alan Türk Medeni Kanununun 1-7. maddelerinde yer alan ve özel hukukun tüm konularını kapsayan esaslar ve Kişiler Hukuku adını alan Türk Medeni Kanununun Birinci Kitabında yer alan Gerçek Kişiler ve Tüzel Kişiler (Dernekler ve Vakıflar) anlatılmaktadır.

Türk Medeni Kanununun İkinci Kitabında yer alan Aile Hukuku anlatılmaktadır. Bu kitap kapsamında nişanlanma, evlenme, boşanma, hısımlık, nesep ve vesayet müesseseleri ile bunlara ilişkin diğer konular incelenmektedir.

Bu dersin amacı; hukuk öğrencilerine öğrenimi boyunca diğer bütün hukuk derslerinde anlatılacak olan temel kavram, ilke ve kuralları öğretmek ve kapsamı çok geniş ve çeşitli olan hukuk öğretimine öğrenciyi hazırlamaktır. Hukuk kavramı: Hukuk kurallarının tanımı diğer sosyal düzen kuralları, hukuk bilimi, hak kavramı, hakların türleri, hakların kazanılması, kullanılması, yitirilmesini ifade etmektedir. Hukuk kurallarının yaptırımı: kamu ve özel hukuk ayrımı ve hukukun diğer çeşitli ayrımlarının hukukun biçimsel kaynakları; Hukuku oluşturan örf, adet ve teamül hukuku ile kanunlar, kanunların yapılması, uygulanması, gerçek ve tüzel kişiler, hısımlık, konut, aile, miras, hukuksal işlemlerde sakatlıklar ve insan hakları ile benzeri konuları ifade etmektedir. Hukuka Giriş dersinde bu temel konular anlatılmaktadır.

Anayasa ve Anayasa Hukuku kavramları, Anayasa Hukukunun kaynakları, siyasal iktidarın sınırlanması ve hukukla sınırlama, hukuk devleti, devletin organları ve işlevleri ile dünyada anayasal gelişmeler tarihi incelenir.

Özellikle, Türk Anayasa Hukuku çerçevesinde Türkiye’de anayasal gelişmeler, 1982 Anayasasına göre devletin organları ve işlevleri, öncelikle yasama işleri, yüksek mahkemeler, yargıya ilişkin temel esaslar ve Anayasa yargısı inceleme konusu yapılmaktadır.

Kıta Avrupası özel hukukunun esasını teşkil eden ve batı uygarlığının ürünü sayılan Roma Hukukunun dönemleri, Roma devletinin kuruluş ve tarihi dönemleri, Roma hukukunun kaynakları, hak kavramı, hakların kazanılması, kaybı, hukuki işlemler, kişiler ve aile hukuku, hakların korunması anlatılmaktadır.

Roma Eşya, Roma Borçlar Hukuku, ikinci dönem Roma Hukuku dersinin konusunu oluşturmaktadır.

1789 Fransız İhtilali’nden önceki ve sonraki Avrupa’da Osmanlı Devleti’nin siyasi konumu, Avrupa devletleri ile siyasal ilişkileri, Avrupa devletlerinin kendi aralarındaki diplomatik ilişkileri ve bu ilişkilere yön veren siyasi, askeri, ekonomik, sosyal ve kültürel nitelikli olaylar, tarihsel bakış acısından inceleme yapılmaktadır.

Osmanlı Devleti’nde batılılaşma hareketleri, batılılaşmanın sosyal ve siyasal nedenleri ve sonuçları, 1839 yılında başlayan Tanzimat Dönemi ve sonraki gelişmeler. Osmanlı Devletinin İngiltere, Fransa, Rusya ile ilişkileri, Almanya, Fransa ilişkilerinin Avrupa siyasi dengelerine etkileri, Türkiye’de I. ve II. Meşrutiyet Hareketleri, I. ve II. Dünya Savaşları sebep ve sonuçları anlatılmaktadır.

Hukuk Normu, türleri, hukuk kurallarının uygulanması (yer, zaman, kişi) hukuk mantığı, ilkeleri, hukuk kurallarının yorumlanması ve yorum yöntemleri ile yargılama ve savunma teknikleri açıklanmaktadır.

Yönetim hukukunun temel kavramları, (Özellikle; yönetim hukukunun özellikleri, kamu hizmeti ve kamu gücü kavramları; hukukun kaynakları vs.); kamu tüzel kişiliği ve yönetim hukukunda tüzel kişiler; merkezi yönetim, taşra yönetimi, yerel yönetimler, belediyeler, kamu iktisadi teşebbüsleri (KİT), bağımsız idari otoriteler ve kamu meslek kuruluşlarının yapıları, işlevleri ve işleyişleri açıklanmaktadır.

Uluslararası hukukun kaynaklar ve türleri, Uluslararası hukuk kurallarının oluşumu, uluslararası hukuk kurallarının bireysel hak ve yükümlülük doğurması ile uluslararası hukukta hukuksal işlemler anlatılmaktadır.

Türk Ceza Kanunu ile ilmi ve kazai içtihatlar ışığında Ceza Kanununun ülke, zaman ve kişi itibariyle uygulanması, suç ve cezalar, ceza mahkumiyetinin neticeleri, isnad kabiliyeti, ceza ehliyeti ile ilgili sorunlar, bu derste anlatılmaktadır.

Cürüm ve kabahatlere iştirak, teşebbüs  suç ve cezaların içtimai, tekerrür, tecil, dava ve cezalarının düşmesi, memnu hakların iadesi konusu anlatılmaktadır.

Bu derste, kamu harcamaları, kamu gelir ve giderleri, bütçe kavramı, Türkiye’de ve Dünyada uygulanan bütçe yöntemleri ile maliye politikaları üzerinde durulmaktadır.

Bütçe, maliye politikaları, devletin borçlanması ve borçlanma yöntemleri, yerel yönetim maliyesi, uluslararası kamu maliyesi ve kamu iktisadi teşebbüsleri maliyesi gibi konular incelenmektedir.

Bu derste, Türk Hukuk Tarihi, dört dönem olarak ele alınmaktadır. İslamiyet’ten önceki Türk Hukuku, İslamiyet’ten sonraki Türk Hukuku, Tanzimat Dönemi ve Cumhuriyet Dönemi Hukuku.

Osmanlı Döneminde başlayan modernleşme çalışmalarının ürünü olan alıntı ve yasalaştırma hareketleri, bu dersin konusunu oluşturmaktadır.

4 Ekim 1926 Tarihli ve 818 Numaralı Borçlar Kanununun 1-182. maddeleri arasında düzenlenen borçlar umumi hükümleri ve bunlarla ilgili hukuk kavram ve kurumları iki dönem boyunca anlatılmaktadır.

Akit kavramı ve çeşitleri, akdin kurulması, akdin muteberliği için aranan şartlar, temsil, borçların ifası, borçların ifa edilmemesinin sonuçları, borçların sona ermesi, haksız fiiller, sebepsiz zenginleşme, özellik arz eden borç ilişkileri, alacağın temliki ve borcun nakli konuları açıklanmaktadır.

Kriminoloji biliminin tanıtımı, diğer bilimler arasındaki yeri ve ilişkisi, tarihçesi, amacı, konuları, yöntemleri, ceza hukuku ile ilgisi ve suç ve suçlu ile ceza yönünden bu hukuka katkıları anlatılmaktadır.

Bugün Avrupa Birliğine dönüşen, Avrupa Toplulukları (Kömür ve Çelik İşbirliği, Avrupa Ekonomik Topluluğu, Avrupa Atom Enerjisi Topluluğu), Avrupa Birliğinde İnsan Hakları, Avrupa Ekonomik Entegrasyonu (ekonomik birlik – insan grubu birliği - temel özgürlükler - para birliği) ile  Türkiye-Avrupa Birliği  İlişkileri anlatılmaktadır.

Kamu personelinin hukuksal rejimi, kamu malları ve hukuksal rejimi, kamu yönetimlerinin işleyişi ve işleyiş usulleri, kamu yönetimlerinin işlemleri ve hukuksal rejimi açıklanmaktadır.

Devlet, uluslararası ve uluslar üstü faaliyette bulunan kurumlar, Birleşmiş Milletler Örgütü, Avrupa Konseyi, Avrupa Birliği, Uluslararası Adalet Divanı, Uluslararası uyuşmazlıkların barışçıl yöntemlerle çözümlenmesi gibi konular bu dersin içeriğini oluşturmaktadır.

4 Ekim 1926 Tarihli 818 Numaralı Borçlar Kanununun 182-544 maddeleri arasında akdin muhtelif nevileri adıyla düzenlenmiş çeşitli akit türleri detayları ile anlatılmaktadır.

Borçlar hukuku genel hükümler kavramlarının, konuların ışığında satım sözleşmesi, kira sözleşmesi, ödünç sözleşmesi, kefalet közleşmesi, vekalet sözleşmesi gibi sözleşmeler incelenmektedir.

Kamu yönetiminde denetim kavramı, denetim türleri, yönetsel denetim, yargısal denetim, yönetsel yargı denetimi, yönetsel yargı organlarının yapısı ve işleyişi açıklanmaktadır.

Yönetsel dava türleri, yönetsel davalarda görev ve yetki kurallarına ilişkin esaslar, davaların taraflarına, biçimine, sürelerine, görülmesine ilişkin yargılama usulü kuralları; kararlar ve kararlara karşı itiraz ve yasa yolları; iptal davaları, tam yargı davaları ve yönetsel sözleşmeden doğan yönetsel uyuşmazlıklar konuları incelenmekte  ve açıklanmaktadır.

Ticari İşletme ve Şirket (ortaklık) kavramı, ortaklık türleri, şahıs ve sermaye şirketleri. sermayesi paylara bölünmüş komandit ortaklıklar ve limited ortaklıklar incelenmektedir.

Kıymetli evrak, kambiyo senetleri, poliçe, emre yazılı senet (bono) ve çeke ilişkin hükümler, emtia senetleri ile ilgili konular anlatılmaktadır

Vergi kavramı, vergilendirme yetkisinin tarihi gelişimi, Anayasalarda vergilendirme yetkisi, Türk hukukunda vergilendirme yetkisi, vergi türleri, vergilendirme yetkisinin sosyal devlet ilkeleri açısından sınırları gibi konular incelenmektedir. Ayrıca, vergi hukukunun kaynakları ve yorumu, vergi ödevi ve vergilendirme işlemleri, vergi borcunun sona ermesi, vergi uyuşmazlıkları ve çözüm yolları, vergi suç ve cezaları anlatılmaktadır.

Vergi kavramı, vergilendirme yetkisinin tarihi gelişimi, Anayasalarda vergilendirme yetkisi, Türk hukukunda vergilendirme yetkisi, vergi türleri, vergilendirme yetkisinin sosyal devlet ilkeleri açısından sınırları gibi konular incelenmektedir.

Türk Ceza Kanununun cürümler başlığını taşıyan İkinci Kitabındaki suçlar ve cezalar ile TCK’nun Üçüncü Kitabı’nda yer alan kabahatler ve cezalar anlatılmaktadır. Özellikle Devletin Şahsiyetine Karşı cürümler, hürriyetler aleyhine işlenen cürümler (siyasi, din, şahıs), Devlet idareleri aleyhine işlenen cürümler, Adliye aleyhine işlenen cürümler, Ammenin İtimadı aleyhine  cürümler açıklanmaktadır.

Türk Ceza Kanununun cürümler başlığını taşıyan İkinci Kitabındaki suçlar ve cezalar ile TCK’nun Üçüncü Kitabında yer alan kabahatler ve cezaları anlatılmaktadır. Bunlardan, umuma, adap ve aile nizamı aleyhine cürümler, şahıslara karşı cürümler, mala karşı cürümler açıklanmaktadır.

Giriş, adliye teşkilatı, hakimlerin statüsü, görev ve yetki, dava, kanun yolları ve tahkim anlatılmaktadır.

Karşı dava, savunmanın değiştirilmesi ve genişletilmesi yasağı, ihtiyati tedbir, ispat teorisi, kanuni deliller, takdiri deliller, kanun yolları ve tahkim açıklanmaktadır.

Eşya hukukunun temel kavramları, zilyetlik ve tapu sicili konuları, taşınmaz mülkiyeti ve taşınır mülkiyeti ayırımları, gayrimenkul mülkiyetinin özel bir çeşidi olan kat mülkiyeti, sınırlı aynı hak kavramı ve bu bağlamda irtifak hakları, taşınmaz mükellefiyeti ve rehin hakları konuları.

Zilyetlik ve Tapu  siciline ilişkin Türk Medeni Kanunu hükümleri ve bazı özel kanunlarda mevcut aynı konuya ilişkin hükümler ve mülkiyet ve sınırlı ayni haklar anlatılmaktadır.

İnsan haklarının kuramsal temelleri, tarihsel gelişimi, uluslararası temel metinler, bunların yorumları ilgili konular anlatılmaktadır.

Ticaret hukukunun inceleme alanına giren konular, Avrupa ve Amerika Ticaret hukuku ile diğer devletlerin ticaret hukukları karşılaştırmalı olarak anlatılır.

Fikir ve sınai mülkiyet hukuku kuramı, niteliği, özellikleri, kapsamı ve türleri; uluslararası boyutları, tescili, patent enstitüsü, lisans sözleşmeleri, korunması yolları ve buna ilişkin davalar açıklanmaktadır.

İmar planları ve programları, kamulaştırma, ifraz ve tevhit, imar izni, yapı kullanma izni, izinsiz yapılar, imar hukukuna aykırı yapılan hakkında işlem ve yaptırımlar gibi konular anlatılır.

Rekabet ve rekabetin korunması kavramları, rekabeti sınırlayıcı anlaşmalar ve tekel durumunun kötüye kullanılması; Rekabet kurulunun oluşumu, yetkileri, uygulanan para cezaları, kurulun işleyişi, kavramları ve sonuçları açıklanmaktadır. 

Tüketici hukukuna ilişkin deneyimler ve kavramları, tüketicinin korunması ve aydınlatılması, taksitli kampanyalı ve kapıdan satışlarda tüketicinin hakları, tüketici kredileri, kusurlu malı iade ve diğer haklar anlatılır.

Bankaların kuruluşu, açılışı, karar ve yönetim organları, denetimi, mevduat ve yedek akçeler, krediler ve diğer yaptırımlar, hesap ve kayıt düzeni, bilanço ve kar-zarar cetvelleri, bankalar birliği, yeminli murakıplık, tasarruf mevduatı, sigorta fonu, devir, birleşme ve tasfiye gibi konular anlatılır.

Ormanın tanımı, türleri ve üretimi, Devlet ormanları, kamu kuruluşlarına ait ormanlar, özel ormanlar, ağaçlandırma ve imar, orman suçları ve kovuşturması, cezalar gibi konular anlatılır.

Suçluların izlenmesi, iadesi, yetkili ceza mahkemesinin belirlenmesi ve uygulanacak ceza hukuku kurallarının tayini ile uluslararası ceza mahkemesi, görev ve yetkileri, uluslararası suçlar inceleme konusu yapılmaktadır.

Adalet psikolojisinin konusu, yöntemi, suçlu psikolojisi, suçlu bilinci, bilinçaltı, iradesi ve bozuklukları, tutkular, akıl hastalığı, madde bağımlılığı, cinsel sapmalar, irsiyet, aşağılık kompleksi ve sosyal çevrenin etkisi konuları anlatılmaktadır. Suçlu tipleri, genel sınıflandırma, suçun ağırlığına, suçlunun yaşına, cinsine, suçun niteliğine göre ayrımlar, ceza yargılamasında savcının, sanığın, mağdurun, yargıcın, tanıkların ve bilirkişinin psikolojileri; mahkumun ve mağdurun psikolojisi, ceza türlerine göre mahkûmun psikolojisi, cezaevi psikozları ve intihar vakaları anlatılmaktadır.

Siyaset bilimine genel bakış ve temel kavramların tanıtılması, ulus devletin doğuşu ve bu süreçte karşılaşılan sorunlar, siyasal aktörler ve siyasal rejimler üzerinde genel tartışmalar yapılarak ideolojiler, seçimler ve seçim sistemleri ile devlet-din ve sivil-asker ilişkileri konularında temel bilgiler verilecektir.

Kaynaklar, yasalar çatışması, atıf (gönderme), kazanılmış haklar, bağlama noktaları uluslararası özel hukuk, usul kanununun (madde 8-26) yetki, gaiplik, evlenme, boşanma, hesap, miras, yargılama hukuku, yabancı hakem kararlarının uygulanması, vatandaşlık kavramı, vatandaşlık ve yabancılar hukuku, kanunlar ihtilafı ve uluslararası usul hukuku, yabancı mahkeme kararlarının uygulanması konuları anlatılmaktadır.

Vatandaşlığın kazanılması, kaybedilmesi, vatandaşlıktan çıkarma, çifte vatandaşlık gibi konuları içeren vatandaşlık hukuku ile yabancıların iş edinmesi, yabancıların taşınmaz edinmesi, yabancı sermaye, azınlık hakları gibi konulardan oluşan yabancılar hukuku, bu derste görülmektedir.

Deniz Ticaret Hukukunun niteliği, sınıflandırılması, deniz ayni hakları, deniz hukukunda gemi adamlarının hak ve yetkileri, Deniz Ticaret Hukukunda haksız fiiller ve Deniz Ticaret Hukukunda mahkeme kararlarının icrası anlatılmaktadır.

Sigorta kavramı, sigorta sözleşmesi, sigorta türleri, mal sigortaları, tazminat sigortaları, hayat sigortaları ve taşıma sigortaları anlatılmaktadır.

İcra- İflas Kanununun sistemine uygun olarak birinci dönemde icra hukuku anlatılmaktadır.

İlamların icrası, ihtiyati haciz, iflas yoluyla takip, maddi iflas hukuku, şekli iflas hukuku, iflas suçları, konkordato hukuku ve iptal davası gibi İflas Hukuku konuları anlatılmaktadır.

Ceza usulü hakkında genel teoriler, yargı sujeleri, görevleri, yetkileri anlatılmaktadır.

Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun sistemine uygun olarak dava süreleri, tabii hakim kavramı, yetki, ilk ve son soruşturma kuralları, duruşma, süreler, deliller, tutuklama, kanun yolları ve cezaların infazı konuları anlatılmaktadır.

İş hukukunun temel kavramları, işçi-işveren ilişkilerinin hukuki düzenleme şekilleri, sendika, toplu sözleşme, grev ve lokavt hukuku ve iş uyuşmazlıkları anlatılmaktadır.

Sosyal güvenlik hukukuna giriş, sosyal güvenlikle çağdaş eğilimler, Türk sosyal güvenlik hukukunda pirim rejimi, sosyal sigorta türleri, memurların sosyal güvenliği, bağımsız çalışanların sosyal güvenliği ve sigortalı hizmetlerin birleştirilmesi açıklanmaktadır.

Devlet kuramları, devletin kaynağının açıklayan görü