LEONARDO DA VINCI(Mesleki Eğitim Programı)

Organizasyon ve içeriği Avrupa Birliği'ne üye ülkelerin sorumluluğunda olan Leonardo da Vinci programı ile AB'ne üye ve aday ülkelerin mesleki eğitime yönelik politikalarını desteklemek ve geliştirmek için yürütülen bir programdır.  

Bu program; ülkeler arası işbirliğinin kullanılarak mesleki eğitim sistemleri ile uygulamalarında kalitenin geliştirilmesini, yeniliklerin teşvik edilmesini ve Avrupa boyutunun yükseltilmesini amaç edinmiştir.  

Leonardo da Vinci programının ikinci aşaması, Topluluğun mesleki eğitim alanında yirmi yıldır  gerçekleştirmekte olduğu  eylemin devamıdır.

Programın birinci aşamasının hedefleri doğrultusunda ikinci aşamada da Üye Devletlerin mesleki eğitimin kapsamı ve organizasyonu konusundaki sorumluluğuna, kültürel çeşitliliğe ve dil çeşitliliği dikkate alınarak gerçekleştirdikleri eyleme destek olmaya çalışılmaktadır. Bunun için mesleki eğitim  alanındaki ülkeler arası işbirliği projeleri finanse edilmektedir.   

Mesleki eğitime yakın alanlardaki[1]  projelere destek sağlayan diğer Topluluk programları ve girişimleri de bulunmaktadır. Komisyon ve Üye Devletler Leonardo da Vinci programı ile bu programların birbiriyle tutarlı ve birbirini tamamlayıcı olmasına dikkat etmektedir. İstihdam konusundaki talimatlarda belirtilen öncelikler de göz önünde tutulmaktadır. Komisyon, Topluluk sosyal ortaklarıyla    müştereken sektörel düzeydeki  çalışmalar dahil Avrupa sosyal diyalogu ile işbirliğini geliştirmeye çalışmaktadır.

AMAÇ ve HEDEFLER

Programın üç genel hedefi vardır;

A. Kişilerin, özellikle gençlerin, temel mesleki eğitim içinde tüm düzeylerde beceri ve yeterliliklerinin artırılması; Bu hedef, istihdamın artırılması ve mesleki entegrasyonun/yeniden entegrasyonun  kolaylaştırılması amacıyla diğerleriyle birlikte iş-bağlantılı mesleki eğitim ve çıraklık yoluyla gerçekleştirilebilir.

B. Özellikle teknolojik ve örgütsel değişimi güçlendirmek üzere uyum sağlayabilmeyi artırıp geliştirmeye yönelik sürekli-mesleki eğitimde ve hayat-boyu beceri ve yeterlilikler kazanmada kalitenin yükseltilmesi, bunlara erişimin iyileştirilmesi.

C. Rekabet edebilmeyi ve girişimciliği, yeni istihdam fırsatları açısından da,  geliştirmek üzere mesleki eğitimin yenileşme sürecine katılımını destekleyip artırmak. Bu çerçevede, üniversiteler dahil mesleki eğitim kurumları ile işletmeler (özellikle KOBİ'ler) arasında işbirliğinin artırılmasına özel önem verilecektir.

İlk iki hedef kapsamında yenilikçi danışma ve rehberlik yaklaşımları özel önem taşır.

Söz konusu üç hedef uygulanırken;

• İşgücü piyasasında engelliler dahil en fazla dezavantajlı konumda bulunanların eğitim almasını kolaylaştıracak uygulamaların geliştirilmesi,

• Eğitimde ayrımcılıkla mücadele etmek üzere kadın ve erkeklere eşit fırsatlar konularındaki tekliflere özel önem verilecektir.

  Programın hedeflerinin gerçekleştirilmesinde 2000, 2002 ve 2004 için yapılan teklif çağrılarında özel önem taşıyan öncelikler  belirtilmektedir. Özellikle 2003-2004 çağrılarında aşağıdaki öncelikler (Konulu faaliyetler dışında tüm faaliyet alanlarına uygulanabilir) belirlenmiştir:

1.       Öğrenmenin değerlendirilmesi

2.       Mesleki eğitim ve öğretimde (MEÖ) yeni öğrenme, öğretme ve temel beceri biçimleri,

3.       Rehberlik ve danışma.

LEONARDO DA VINCI PROGRAMI İLE SAĞLANACAK İMKANLANLAR

·     Programa katılan ülkelerde mesleki eğitim sistemlerinin ve uygulamalarının kalitesinin artırılması, yenilikler geliştirmek ve ulusal mesleki eğitim politikalarına katma değer sağlanması.

·     Her düzeydeki mesleki eğitimde Avrupa boyutunun teşvik edimesi, ülkeler arası çalışma şartlarına uyumun geliştirilmesi.

·     Sürekli mesleki eğitimin teşvik edilmesi ve ülkeler arası çalışma şartlarına uyumun geliştirilmesi.

·     Sürekli mesleki eğitim ve ömür boyu öğrenme isteğinin güçlendirilmesi, yarının mesleklerine hazırlanma ve teknolojik değişimlere uyumun teşvik edilmesi.

·     Modern teknolojiler alanında eğitim ve müteakip eğitimde; yüksek okullar, mesleki eğitim tesisleri ve işletmelerin daha fazla karşılıklı etkileşiminin sağlanması.

·     Mesleki eğitim alanında dil yeterliliklerinin geliştirilmesi ve ortak termino-lojinin oluşturulması.

·     Özellikle gençler için temel mesleki eğitimin desteklenmesi ve teşvik edilmesi.

·     Mali, sosyal veya fiziksel nedenlerle eğitimden yararlanamamış kişiler için temel mesleki eğitimi veya ileri düzeydeki eğitimlere erişimin kolaylaştırılması.

·     Mesleki eğitimde bayanların fırsat eşitliğinin teşvik edilmesinin sağlanması.

·     Mesleki danışmanlık sistemlerinin kurulmasının teşvik edilmesi, bağımsız sürekli eğitim ve açık öğrenim  yöntemlerinin gelişmesine katkı sağlanması.

FAALİYET ÇEŞİTLERİ

Leonardo da Vinci programının ikinci aşamasında Topluluktan mali destek alan beş ayrı faaliyet

     konusu bulunur.

·         Hareketlilik (mobility)

·         Pilot projeler ("konulu faaliyetler" dahil)

·         Dil yeterlilikleri

·         Ülkeler arası ağlar

·         Referans kaynakları  

NOT: Program, pilot projeler ve dil yeterliliği projeleri kapsamında geliştirilen yeni metotları ve ürünleri test edici deneysel uygulamalar haricinde verilen eğitimi çoğunlukla finanse etmez.  

Yakın Topluluk programları ile, özellikle Socrates ve Youth programları ile"müşterek faaliyetler" için özel bir Topluluk desteği de bulunmaktadır.  

Bu rehber çeşitli faaliyet alanları konusunda kısa bilgiler vermektedir. Her bir faaliyet alanı ile ilgili daha fazla bilgi özel rehberlerde mevcuttur. Bu rehberler Leonardo da Vinci web sitesinin aşağıdaki adresinden temin edilebilir:

http://www.europa.eu.int/comm.education/leonardo/leonardo2.html

1. Hareketlilik (Mobility)  

Bu başlık altında verilecek tekliflerin eğitim sisteminin içinde olan, daha çok eğitim görmekte olan veya iş gücü piyasasına girmeye çalışan gençlere, genç işçilere veya iş arayanlara, yeni mezunlara, yüksek öğrenim kurumlarında kayıtlı olan öğrencilere yönelik ("yerleştirme" projeleri) ülkelerarası hareketlilik faaliyetleri ile ilgili olmalıdır. Teklifler aynı zamanda eğitmenlere veya insan kaynakları yöneticilerine ve eğitim projesi yöneticilerine, yabancı dil uzmanlarına ve sosyal ortaklara yönelik de olabilir ("karşılıklı değişim" projeleri).  

Burada esas nokta, temel mesleki eğitim ve sürekli-mesleki eğitimin Avrupa boyutunun güçlendirilmesi, kişilerin teori ve uygulama içeren faaliyetlerden, özellikle iş-bağlantılı eğitimle  deneyim kazanmaya teşvik edilmesi, dil becerilerinin, ülkeler arası bağlantıların, eğitmenler ve insan kaynakları yöneticileri için başarılı uygulamaların karşılıklı değişimlerinin geliştirilmesidir.

Bu tür bir faaliyet alanı mesleki eğitim alanında tüm aktörlerin bir araya gelmesini sağlayarak genel anlamda hem ülkeler arası işbirliğinin hem de çalışma hayatı ile eğitim sistemleri arasındaki bağların güçlendirilmesi için yararlıdır.

Uygulama, iştirak eden yararlanıcının türüne göre üç temel faaliyet şeklini alır:  

·         Ülkelerarası yerleştirme projeleri,

·         Ülkelerarası karşılıklı değişim projeleri,

·         CEDEFOP tarafından düzenlenen çalışma ziyaretleri

Hareketlilik projeleri, yerinde uygulama esasına göre uygulanmaktadır, dolayısıyla teklifler proje hazırlayanın ülkesindeki Ulusal Ajansa gönderilmektedir.

2. Pilot projeler

Topluluk mali desteği; mesleki eğitim ve rehberlik alanında metot, içerik ve ürün açısından yenilikçi uygulamaların tasarımı, geliştirilmesi, test edilmesi, değerlendirilmesi ve yayılması için kullanılmaktadır.

Pilot projeler, yenileşme sürecini hareketlendirmek ve eğitimin ve mesleki rehberliğin kalitesini artırmak içindir. Bunların uygun hallerde yeni bilgi ve iletişim teknolojilerini de kullanarak elle tutulur ürünler gerçekleştirmesi gerekir.

Bu faaliyet alanı kapsamında Topluluk düzeyinde özel ilgi gösterilen konularda"konulu faaliyetler" olarak adlandırılan az sayıdaki projeye de özel mali destek sağlanacaktır. Bu konuların/temaların neler olduğu Topluluk teklif çağrılarında belirtilecektir. 2003-2004 teklifleri için iki özel konu (tema) belirlenmiştir;"kalite" ve"kültürler arası diyalog". Leonardo da Vinci web sitesinin yukarıda belirtilen adresinde bulunan bugünkü çağrı metninden daha fazla bilgi edinebilirsiniz.

3. Dil yeterlilikleri

Bu projeler, daha az kullanılan ve öğretilen diller konusu projeler dahil,  mesleki eğitim kapsamında dil ve kültürel yeterliliklerin artırılması ile ilgilidir.

Teklifler; öğretim materyallerinin tasarımı, test edilmesi ve tanınması,  değerlendirilmesi ve yayılmasına yönelik olabileceği gibi farklı mesleki ve ekonomik sektörlerin belirli ihtiyaçlarına göre hazırlanmış yenilikçi öğretim metotları konusunda da olabilir. Aynı zamanda dil konusundaki denetimlerin ve kendi kendine dil öğrenmeye dayalı yenilikçi pedagojik yaklaşımlar geliştirilmesi ve sonuçların dağıtılması ile ilgili de olabilir.

4. Ülkelerarası  ağlar

Program, Avrupa boyutunda uzmanlık ve yaygınlaştırma konularındaki ülkeler arası ağlar için finansal destek vermektedir. Bu ağların üç fonksiyonu vardır:

• Avrupa uzmanlığı ve yenilikçi yaklaşımların toplanması, süzgeçten geçirilmesi ve temeller oluşturulması,

• Mesleki becerilerle ilgili ihtiyaç analizlerinin ve tahminlerinin iyileştirilmesi,

·   Ağ çıktılarının ve proje sonuçlarının Birlik çapında uygun şekilde yayılması/dağıtımı.

5. Referans Kaynakları

Özellikle araştırma ve analizlerde kullanılan Topluluk referans kaynaklarının, karşılaştırılabilir verilerin oluşturulması ve güncelleştirilmesi, başarılı uygulamaların incelenmesi, dağıtımı ve ayrıntılı bilgi alışverişi faaliyetleri Topluluk finansal desteğinden yararlanabilir.

Bu tür referans kaynaklarından amaç, belirlenen bir konuda Topluluk düzeyinde ulusal mesleki eğitim sistemlerindeki belirli özelliklerin ve değişimlerin kaydedilmesi imkanı vermesidir.

Karşılaştırılabilir verilerin oluşturulması ve güncelleştirilmesi projeleri (istatistikî projeler), iki yıllık istatistikî program belirlenip yayınlanır yayınlanmaz  özel teklif çağrıları konusu olacaktır.

6. Özel durumlar

6.1  Müşterek teklifler

Aynı veya farklı faaliyet alanları kapsamındaki projeler sinerji oluşturarak potansiyel etkilerini artırmak amacıyla birbirleriyle birleştirilebilir. Teklifler, yalnızca seçildikleri yıl içinde birleştirilebilir. Ancak proje sahipleri ayrı ayrı teklif vermeli ve başvuru formlarının ilgili bölümünde birbirlerine bağlı oldukları hususu açıkça belirtmelidirler.

6.2 Önceki projelerin sonuçlarına dayalı teklifler

Pilot projeler (Konulu projeler dahil), dil yeterlilikleri, ülkeler arası ağlar ve referans  kaynakları ile ilgili teklifler Leonardo da Vinci veya Socrates programları kapsamında geliştirilen bir veya daha fazla sayıda projenin, diğer Topluluk programlarının/girişimlerinin (Phare dahil) veya yerel/bölgesel/ulusal girişimlerin sonuçlarına dayalı şekilde verilebilir. Bu takdirde, proje sahipleri başvuru formunda bu proje veya projeleri geliştirmeyi istemelerinin gerekçelerini tam olarak izah edecek ve projenin/projelerin önceki proje/projelerle karşılaştırılmış katma değerini göstereceklerdir.

6.3 Yalnızca Hareketlilik (Mobility) Projeleri İçin

Genel kurala göre bir hareketlilik (mobility) projesi (hem yerleştirmeler hem karşılıklı değişimler  için) yalnızca"giden" (outgoing) (örn. Yurtdışındaki bir veya daha fazla sayıda ev sahibi organizasyona gönderilen) yararlanıcıları kapsayabilir. Bu nedenle proje hazırlayan (ve varsa aynı ülkeden ortakları) ancak gönderici organizasyon olarak hareket edebilir.

Bu çerçevede, gönderici organizasyonlarla ev sahibi organizasyonlar arasında karşılıklılık ayrı ayrı iki (veya daha fazla) başvuru ile sağlanacaktır; proje sahiplerinden her biri kendi ülkesindeki Ulusal Ajansa başvuru yapacak ve her biri diğerinin/diğerlerinin teklifinde/tekliflerinde ev sahibi organizasyon olarak hareket edeceklerdir. Bu şekilde birbiriyle bağlantılı tekliflerde söz konusu  bağlantı Hareketlilik(mobility) Başvuru Formunun ilgili bölümünde belirtilmelidir.

Özel bir durum :"yabancı öğrenci alınması"

Komisyonun mutabakatıyla bazı ülkeler yukarıda söz edilen genel kuraldan sapmayı seçmektedirler. Belli bir yararlanıcı (örn. öğrenciler) konusunda bu ülkeler, gelen yararlanıcılar için de finansman sağlamaktadırlar. Böylece,  aynı Hareketlilik projesi kapsamında yabancı öğrenci kabul etme ve yurtdışına öğrenci gönderme mümkün olacaktır. Bu istisnai noktanın uygulanmasına ait genel şartlar Hareketlilik İçin Rehber'de detaylı olarak mevcuttur. Ancak, proje sahiplerinin ilgili Ulusal Ajansa müracaat ederek ülkelerinde bu düzenlemenin olup olmadığını teyit etmesi gerekir.

LEONARDO DA VINCI(Mesleki Eğitim Programı) A TİPİ PROJELER-MOBILITY(Hareketlilik)

Bu başlık altında verilecek tekliflerin eğitim sisteminin içinde olan, daha çok eğitim görmekte olan veya iş gücü piyasasına girmeye çalışan gençlere, genç işçilere veya iş arayanlara, yeni mezunlara, yüksek öğrenim kurumlarında kayıtlı olan öğrencilere yönelik ("yerleştirme" projeleri) ülkelerarası hareketlilik faaliyetleri ile ilgili olmalıdır. Teklifler aynı zamanda eğitmenlere veya insan kaynakları yöneticilerine ve eğitim projesi yöneticilerine, yabancı dil uzmanlarına ve sosyal ortaklara yönelik de olabilir ("karşılıklı değişim" projeleri).  

Burada esas nokta, temel mesleki eğitim ve sürekli-mesleki eğitimin Avrupa boyutunun güçlendirilmesi, kişilerin teori ve uygulama içeren faaliyetlerden, özellikle iş-bağlantılı eğitimle  deneyim kazanmaya teşvik edilmesi, dil becerilerinin, ülkeler arası bağlantıların, eğitmenler ve insan kaynakları yöneticileri için başarılı uygulamaların karşılıklı değişimlerinin geliştirilmesidir.  

Bu tür bir faaliyet alanı mesleki eğitim alanında tüm aktörlerin bir araya gelmesini sağlayarak genel anlamda hem ülkeler arası işbirliğinin hem de çalışma hayatı ile eğitim sistemleri arasındaki bağların güçlendirilmesi için yararlıdır. 

Uygulama, iştirak eden yararlanıcının türüne göre üç temel faaliyet şeklini alır:  

·         Ülkelerarası yerleştirme projeleri,

·         Ülkelerarası karşılıklı değişim projeleri,

·         CEDEFOP tarafından düzenlenen çalışma ziyaretleri 

Hareketlilik projeleri, yerinde uygulama esasına göre uygulanmaktadır, dolayısıyla teklifler proje hazırlayanın ülkesindeki Ulusal Ajansa gönderilmektedir

LEONARDO DA VINCI(Mesleki Eğitim Programı) B&C TİPİ PROJELER

B Tipi Projeler:
Ön Proje Tekliflerinin AB Eğitim ve Gençlik Programları Merkezi Başkanlığı (Türk Ulusal Ajans)'na yapıldığı projelerdir. Bunlar;

Konulu Faaliyetler hariç tüm Pilot projeler, Ülkelerarası Ağlar kapsamında ve Dil Yeterlilikleri kapsamında yapılan projelerdir.  

C Tipi Projeler:
Ön Proje Tekliflerinin AB Komisyonu'na yapıldığı projelerdir (Bu tip projelerin Komisyona gönderilen ön ve tam proje tekliflerinin birer kopyası Ulusal Ajansa sadece bilgi için gönderilir. Bunlar;
Pilot Projeler kapsamındaki Konulu Faaliyetler (Çağrı Tekliflerinde Komisyon tarafından belirlenmiş o çağrı dönemine ait konular)
Herhangi bir mesleki eğitim alanında araştırmaya ve istatistiki çalışmalara yönelik hazırlanan Başvuru Kaynakları kapsamında yapılan projeler
Avrupa Birliğinin diğer eğitim programları (Socrates ve/veya Gençlik) ile ortaklaşa yürütülecek faaliyetler kapsamında yapılacak projeler (Ortak Faaliyetler).